Voordat de restauratie van de grafkelders in de rijen 1 en 2 kan beginnen, wordt eerst weer al het onkruid verwijderd dat tussen deze rijen is gegroeid. Daarna worden met stoom de grafzerken schoongemaakt.
De restauratie van de tweede rij grafkelders is wel sneller gegaan dan de eerste rij. Dat komt omdat deze rij grafkelders en vooral de grafzerken minder beschadigd waren.
Aan het eind van deze tweede rij ligt de grafkelder van de familie Voomberg -van Loon, een Rijksmonument. Voor het restaureren van deze dubbele grafkelder, moesten de geleiderails voor de portaalkraan verlegd worden. Ook werd de staande steen voor de veiligheid verankerd.
Het lichten van de steen verliep zonder problemen. Het was een verrassing, dat deze kelder anders gebouwd was. In de dubbele kelder was geen gewelf gemetseld, maar in het midden waren ijzeren T-balken aangebracht, waarop de grafzerk lag. Bij het ruimen van de kelder, bleek deze erg nat te zijn. De overige al gerestaureerde kelders waren over het algemeen droog of hooguit wat vochtig. Dat deze kelder zo nat was, komt waarschijnlijk door de constructie van deze dubbele grafkelder. De grafzerk ligt in het midden van het graf, met daarnaast de beide goten en weer daarnaast aan elke kant een plantenbak. Het risico dat de beide goten niet al het water kunnen afvoeren, is daarbij groot en het regenwater loopt dan eerder de grafkelder in.
In de grafkelder werden niet 8 personen aangetroffen, zoals in het grafregister vermeld staat, maar 9. Er lag nog een extra kistje van een kind in. Alle overblijfselen werden door de Fa. Voogt weer zorgvuldig geruimd, in jute zakken gedaan en terug in de grafkelder geplaatst. De eikenhouten kisten waren allemaal met een zinken binnenkist bekleed. Alles werd zoveel mogelijk plat gemaakt en teruggeplaatst.
De stalen T-balken in de kelder waren erg verroest en zijn door de restaurateur van de Fa. van Milt zorgvuldig gestut om te voorkomen dat deze bij het volstorten van de grafkelder met zand, alsnog zouden breken en bezwijken.
Bij de volgende twee rijen grafkelders staan de imposante treurbeuken. Daar moet de portaalkraan ook weer omheen en de geleiderails moeten dus steeds verplaatst worden. Om niet steeds de geleiderails voor de portaalkraan te moeten verplaatsen, worden de grafkelders in rij 1 en 2 op een andere volgorde gerestaureerd. De grafkelders die het dichts bij de bomen liggen zijn het eerst aan de beurt.
Ook is de aanvoer van het zand wat ingewikkelder, dit moet buitenom de vier rijen grafkelders gebeuren. Ter bescherming van de paden met de randen van cortenstaal, zijn hier rubberen rijplaten gelegd.
Uit voorgaande blijkt wel, dat deze restauratie niet echt een ‘routineklus’ is en er vaak improvisatietalent en ‘out-of-the-box in oplossingen denken’, nodig is. Over deze talenten beschikken deze restaurateurs zeker!
Vrijwilligers maken de paden vrij van onkruid, klimop en beginnende boompjes
De graven van de familie Vroombergh. De werkzaamheden zijn hier net opgestart.
In het graf zijn stutten aangebracht.
De graven worden gevuld met schoon zand.
De stenen zijn weer teruggeplaatst.
De graven in gerestaureerde staat.