Waarom deze begraafplaats

In het hart van Zeist ligt aan de Bergweg de Oude Algemene Begraafplaats van 1830, die in 1965 werd gesloten. Door het ‘begeleiden’ van het verval en het intomen van de verwildering zal de begraafplaats een plek worden, waar het prettig is te zijn.
Het geeft mensen de kans om middenin Zeist een stiltegebied te bezoeken en tot rust en bezinning te komen. Niet alleen vragen over leven en dood, maar ook het historisch perspectief en de ecologische betekenis geven aan deze begraafplaats een meerwaarde.

Korte geschiedenis van de begraafplaats

Op 24 mei 1825 werd bij Koninklijk Besluit bepaald dat in gemeenten met meer dan 1000 inwoners het niet langer was toegestaan om binnen de bebouwde kom te begraven. De gemeente Zeist moest daarom omzien naar een ‘nieuwe’ begraafplaats buiten de bebouwde kom.
Klik op de plattegrond voor een vergroting.

De grond voor deze 'nieuwe' begraafplaats werd door de toenmalige burgemeester van Zeist, de heer Frans Nicolaas van Bern, op 8 april 1929 verkocht aan de gemeente Zeist. Het voorste gedeelte van de begraafplaats is het oudst en is in formele stijl aangelegd, in een patroon van rechte paden. Het oudste graf hier is van Pieter Stoop, wiens begrafenis plaatsvond op 18 januari 1830.

Het neo-classicistische poortgebouw werd in 1829 gebouwd door J. Vermeulen. In 1885 werd door gemeentearchitect A. Nijland de doorgang van het poortgebouw verhoogd. Tevens gaf hij het poortgebouw het huidige, monumentale karakter.

Op de beide pilasters naast de poortdoorgang bevindt zich een staartbijtende slang met neerwaarts gekruiste fakkels. Onder het zadeldak van de pilasters is een vlinder afgebeeld en in het timpaanveld een gevleugelde zandloper. Rechts in de poortdoorgang bevinden zich drie offerblokken. Men kon daarin geld doen voor de algemene, de hervormde of de gereformeerde armen.

Nadat in 1917 de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Woudenbergseweg in gebruik werd genomen, was het hier slechts toegestaan te begraven in (voor onbepaalde tijd uitgegeven) eigen graven. In 1965 werd de begraafplaats gesloten verklaard, maar bleef uiteraard wel toegankelijk voor bezoekers.

De Oude Algemene Begraafplaats staat al sinds 1987 op de gemeentelijke monumentenlijst. In 1999 werden het poortgebouw, vier specifiek genoemde graven en de hele parkaanleg ook Rijksmonument.